Tooj liab yog ib qho ntawm cov hlau thaum ub uas tib neeg siv. Raws li ib qho ntawm cov ntsev tooj liab uas yaj tau yooj yim tshaj plaws, tooj liab sulfate tau nrog kev txhim kho kev khawb av, kev ua liaj ua teb thiab kev tsim khoom rau ntau pua xyoo. Tooj liab sulfate feem ntau siv hauv kev lag luam, kev ua liaj ua teb thiab electroplating feem ntau yog hais txogtooj liab sulfate pentahydrate (CuSO₄·5H₂O), cov khoom siv xiav crystalline hu ua chalcanthite. Anhydrous tooj liab sulfate yog hmoov dawb nrog lub peev xwm nqus dej tau zoo, thiab ob daim ntawv sib txawv heev hauv cov khoom siv physicochemical thiab cov xwm txheej siv tau. Nws tsis yog tsuas yog ua ib qho chaw nruab nrab rau tooj liab hydrometallurgy thiab electrolytic refining, tab sis kuj yog ib qho khoom siv raw khoom rau agrochemicals, electroplating thiab kev kho dej. Nyob rau hauv xyoo tas los no, tsav los ntawm kev nce qib hauv cov ntaub ntawv tshiab thiab cov khoom siv hydrogen zog, cov tshuaj lom neeg classic no tau txuas ntxiv nthuav nws cov ciam teb siv. Lub caij no, kev phom sij rau ib puag ncig thiab kev noj qab haus huv los ntawm tooj liab ntau dhau ua rau muaj kev cai nruj rau nws siv.
Hauv kev lag luam tsuas, kev siv tooj liab sulfate tau pib txij li thaum ub los, tab sis nws txoj kev lag luam tau pib muaj nyob rau hauv xyoo pua 19th. Xyoo 1860, James B. Elkington tau txais daim ntawv pov thawj rau kev ua kom tooj liab electrolytic thiab tau tsim lub Hoobkas ua haujlwm zoo thawj zaug hauv Wales nyob ib puag ncig xyoo 1870. Cov txheej txheem ua kom tooj liab electrolytic no siv tooj liab nyoos ua lub anode thiab tooj liab ntshiab ua lub cathode, nrog rau cov kua tooj liab sulfate-sulfuric acid ua electrolyte. Thaum muaj zog, tooj liab hlau los ntawm lub anode yaj rau hauv cov kua, thiab cov ions tooj liab tom qab ntawd raug txo thiab tso rau ntawm cathode kom tau tooj liab electrolytic txog li 99.99% purity. Kev tsim kho tshiab no tau hloov pauv kev ua kom tooj liab, kov yeej qhov tsis zoo ntawm kev siv hluav taws xob ib txwm muaj xws li kev siv hluav taws xob ntau thiab kev ua kom cov khoom tsis huv. Rau feem ntau ntawm xyoo pua 20th, kev ua kom tooj liab electrolytic tau tswj hwm kev ua kom tooj liab thawj zaug, thiab tooj liab sulfate-sulfuric acid electrolyte tseem yog nws cov khoom siv tseem ceeb.
Ntxiv mus, tooj liab sulfate yog ib qho tseem ceeb hauv kev rho tawm tooj liab hydrometallurgical. Cov hlau tooj liab oxide qib qis yog leached nrog dilute sulfuric acid kom yaj tooj liab rau hauv cov kua hauv daim ntawv ntawm tooj liab sulfate. Ob txoj hauv kev tseem ceeb muaj rau kev rov qab tooj liab tom qab: cov haujlwm me me siv hlau cementation los tsim cov tooj liab sponge, thaum cov chaw smelters hydrometallurgical loj niaj hnub no siv dav.Kev rho tawm cov kuab tshuaj-electrowinning (SX-EW)Cov txheej txheem no xaiv rho tawm thiab ua kom tooj liab los ntawm leachate ua ntej electrowinning cathode tooj liab. Txij li thaum nws txoj kev lag luam hauv xyoo 1960s, SX-EW tau nthuav dav sai nrog cov nqi ua haujlwm qis dua li kev sib xyaw hlau, ua rau cov thev naus laus zis tseem ceeb rau kev ua cov hlau tooj liab qis.
Hauv kev ua liaj ua teb, tooj liab sulfate yog cov khoom siv tseem ceeb agrochemical rau kev tswj ntau yam kab mob fungal thiab kab mob bacterial. Nws yog cov khoom xyaw tseem ceeb rau kev npaj Bordeaux sib tov, siv dav hauv cov txiv hmab txiv ntoo thiab cov vaj txiv hmab kom tawm tsam cov kab mob xws li downy mildew. Nyob rau hauv kev cai lij choj txwv tsis pub noj tshuaj, nws kuj tseem tuaj yeem suav nrog rau hauv cov tsiaj txhu. Tooj liab yog ib qho tseem ceeb rau cov tsiaj txhu; txawm li cas los xij, kev xyaum ntawm kev txhawb nqa kev loj hlob ntawm tooj liab ntau muaj kev pheej hmoo loj heev rau ib puag ncig, ua rau muaj kev txwv tsis pub muaj kev siv ntau dhau thoob plaws ntau lub tebchaws.
Hauv kev ua tes ua taw thiab kev kos duab, tooj liab sulfate muaj nqis rau nws cov xim xiav tshwj xeeb. Nws ua haujlwm ua ib qho mordant hauv kev zas xim ntaub los tsim cov xim xiav nrog cov xim zoo. Hauv kev tsim cov khoom siv ceramic, nws yog sib xyaw rau hauv cov qauv glaze los tsim cov xim xiav thiab ntsuab tom qab hlawv. Cov kws kos duab niaj hnub no kuj siv nws cov tshuaj lom neeg thiab cov yam ntxwv xim los tsim cov haujlwm pom tshwj xeeb.
Rau kev lag luam electroplating, tooj liab sulfate yog cov ntsev tseem ceeb rau acid tooj liab plating. Cov khoom ua haujlwm ua los ntawm hlau, zinc alloy thiab lwm yam substrates raug muab tso rau hauv lub dab dej plating. Hauv qab hluav taws xob, cov tooj liab ions tso rau ntawm lub substrate los ua ib txheej tooj liab rau kev tiv thaiv xeb thiab kho kom zoo nkauj, siv dav hauv cov khoom siv tsheb, cov khoom siv hluav taws xob thiab cov khoom siv kho kom zoo nkauj. Cov tooj liab sulfate uas tau ua kom huv si txo cov hlau thiab cov organic impurities hauv cov tshuaj plating, tiv thaiv cov teeb meem txheej txheem suav nrog pinholes, pitting thiab tsaus discoloration. Nws ua kom ntseeg tau tias cov txheej txheem tuab sib npaug, lub zog pov zoo dua, thiab txhim kho cov hluav taws xob conductivity, ductility thiab tensile zog ntawm cov tooj liab tso.
Hauv kev ntxuav dej, tooj liab sulfate ua haujlwm feem ntau ua cov tshuaj tua kab mob thiab algaecide rau kev txo qhov xwm txheej ceev ntawm cov paj cyanobacterial hauv cov pas dej thiab cov pas dej khaws dej. Nws ua rau puas tsuaj rau chlorophyll hauv cyanobacteria thiab tiv thaiv photosynthesis, zam kev txo qis oxygen uas ua rau cov ntses thiab cw tuag ntau. Tooj liab sulfate tau siv los ua cov tshuaj tua kab mob algaecide dej tshiab txij li xyoo 1950. Txawm li cas los xij, cov ions tooj liab yog ecotoxic, yog li kev noj tshuaj yuav tsum tau tswj hwm kom sib npaug ntawm kev kho mob zoo thiab kev nyab xeeb ntawm cov dej hauv av.
Txawm hais tias nws siv tau dav, tooj liab sulfate muaj kev pheej hmoo rau ib puag ncig thiab kev noj qab haus huv vim nws cov hlau hnyav. Tooj liab ntau dhau ua rau cov kab mob hauv dej lom thiab ua rau cov kab mob hauv av tsis ua haujlwm. Kev siv Bordeaux sib xyaw ntev ua rau tooj liab sib sau ua ke hauv av thiab cuam tshuam kev loj hlob ntawm cov qoob loo. Kev siv tshuaj ntau dhau hauv kev kho dej tua cov ntses thiab plankton, cuam tshuam kev sib npaug ntawm cov dej hauv dej.
Tooj liab sulfate muaj tshuaj lom rau tib neeg. Yog noj ntau dhau yuav ua rau ntuav, raws plab thiab mob siab, thiab tej zaum yuav ua rau tuag taus yog tias mob hnyav. Yog nqus tau cov hmoov tooj liab sulfate ntev ntev yuav ua rau txoj hlab pa khaus thiab ua rau tawv nqaij ua xua. Yog li ntawd, kev siv uas tau ua raws li qauv, muaj kev nyab xeeb thiab tswj tau tseem yog qhov tseem ceeb rau tag nrho kev lag luam.
Kev ua kom nruj cov cai ib puag ncig thiab kev hloov pauv zog ua rau muaj kev txhim kho tas mus li rau kev txuag hluav taws xob thiab cov txheej txheem tsim khoom huv dua rau tooj liab sulfate, nrog rau cov khoom lag luam uas nyiam qhov huv siab thiab qib tshwj xeeb. Ua ib qho khoom siv tseem ceeb rau kev tsim cov cupric oxide, tooj liab carbonate yooj yim thiab lwm yam ntsev tooj liab, ua ke nrog kev thov nce ntxiv los ntawm electroplating, roj teeb, agrochemicals thiab kev lag luam zog tshiab, cov tshuaj lom neeg no tau sim sijhawm no tab tom txais cov cib fim tshiab hauv kev txhim kho. Lub hauv paus tseem ceeb rau lub sector mus tom ntej yog siv kev tsim kho tshiab los sib npaug cov kev txwv ntawm cov peev txheej thiab kev nyuaj siab ntawm ib puag ncig, qhib cov nqi siv siab thiab tswj kev muaj zog thaum lub sijhawm hloov kho dua tshiab ntawm cov saw hlau kev lag luam thoob ntiaj teb.
Lub sijhawm tshaj tawm: Lub Kaum Hli-21-2026
